• Tên khoa học: Paphiopedilum henryanum Braem 1987

• Tên Việt: Hài Bắc; Hài Henry

• Tổng quan: Loài lan này được phát hiện tương đối muộn (năm 1987), phân bố hẹp ở tây nam Quảng Tây, đông nam Vân Nam (Trung Quốc) và miền Bắc Việt Nam, chủ yếu gần khu vực biên giới. Cây sống trên các vách đá vôi dốc, bị xói mòn mạnh, trong rừng lá rộng bán rụng lá, rừng hỗn giao và rừng có rêu ẩm, ở độ cao khoảng 610–1400 m. Đây là một loài lan bám đá hiếm, thích nghi với điều kiện từ ấm đến mát, môi trường thoáng, ẩm nhưng không bí nước. Ở Việt Nam, loài này rất ít gặp, có giá trị nghiên cứu và sưu tầm cao trong lan rừng.

• Mô tả: Cây có kích thước nhỏ, bám chắc vào đá vôi, mang 3–6 lá xếp hai dãy, lá hình mác hoặc dải hẹp, đầu lá tù, đôi khi chẻ không đều hoặc có răng rất nhỏ, mặt trên xanh đậm bóng, mặt dưới nhạt hơn và có gân sống nổi rõ. Hoa nở vào mùa thu đến mùa đông, mỗi cây chỉ cho một hoa duy nhất trên cần hoa mọc thẳng, dài khoảng 12–15 cm, có lông mịn màu xanh pha tím nâu. Hoa được che bởi lá bắc nhỏ màu nâu xanh, tạo nên dáng vẻ mộc mạc, kín đáo nhưng rất đặc trưng, đúng chất của những loài lan đá vùng núi đá vôi miền Bắc Việt Nam.

• Đồng danh: Paphiopedilum chaoi Hua 1999; Paphiopedilum dollii Luckel 1987; Paphiopedilum henryanum f. album O.Gruss 2002; Paphiopedilum henryanum f. chaoi (H.S.Hua) O.Gruss & M.Wolff 2007; Paphiopedilum henryanum f. christae (Braem) O.Gruss & Roeth 1999; Paphiopedilum henryanum var. christae Braem 1991

(Nguồn: orchidspecies.com)